راهنمای جامع نوردهی در عکاسی

به این درس از آموزش عکاسی مقدماتی خوش اومدین. اولین قدم در یادگیری عکاسی، یادگیری نوردهی صحیح هست. اول از همه اینو باید بگم که بعضی جاها بهش نورسنجی هم میگن. ولی در عمل نورسنجی و نوردهی با هم تفاوت دارن. واژه انگلیسیش هم Exposure (اکسپوژر) هست. حالا اصلا چرا باید نوردهی یاد بگیریم؟ چرا آموزش نورسنجی در عکاسی انقدر مهمه؟ به طور ساده و خلاصه؛ یک عکس یعنی ثبت نور. حالا اینکه چه مقداری از نور رو و ثبت کنیم، میشه نورسنجی یا نوردهی در عکاسی. هرچی نور و نوردهی در عکاسی رو بهتر بفهمید، عکسهای بهتری می‌گیرید. به همین سادگی! در واقع یادگیری نوردهی در عکاسی مهم‌ترین بخش آموزش عکاسی مقدماتی هست. وقتی نور درست تنظیم نشه، عکس خوبی نخواهیم داشت. پس باید درک درستی از جنس و رفتار نور داشته باشین تا بتونین نوردهی در عکاسی رو یاد بگیرین.

نوردهی شامل 3 عنصر اصلیه: دیافراگم، سرعت شاتر و ISO. در واقع ترکیب این سه عنصر در کنار هم، یک نوردهی رو برای ما میسازه. زمانی که یاد گرفتید دیافراگم، سرعت شاتر و ISO چطور روی عکس اثر میذارن، قادر هستین از اونها درست و خلاقانه استفاده کنین. امروز به شما یاد میدم چجوری یک نوردهی درست برای هر موقعیتی داشته باشین. و نقاط مثبت و منفی هرکدوم از عوامل نوردهی چی هستن. پس با آموزش نوردهی در عکاسی با من همراه باشین!

برای توضیحات بیشتر در هر زمینه، مقالات جداگونه‌ای به مرور آماده میشن. برای خوندن اونها، میتونین روی لینک‌های قرمز داخل متن کلیک کنین.

چطور یه نوردهی درست می‌شه؟

همونطور که گفتیم، ترکیب 3 عامل، یک نوردهی رو می‌‌سازه. و ممکنه هرکدوم از این عوامل، چالش‌هایی برای عکس ما به وجود بیارن:

اول: نور از دریچه دیافراگم عبور میکنه. میزان گشودگی دیافراگم تعیین میکنه که چه میزانی از نور، اجازه عبور داره.

دوم: شاتر دوربین در مدت زمان معینی بالا میره و به نور اجازه میده وارد سنسور یا فیلم بشه.

سوم: ISO مشخص می‌کنه که کل نور دریافتی چقدر زیاد یا کم بشه.

برای هرکدوم از این عوامل، یک مقاله جداگونه داریم؛ اما به عنوان خلاصه‌ای از اون موارد:

دیافراگم، روی عمق میدان تاثیر می‌ذاره.

سرعت شاتر تعیین میکنه صحنه فریز بشه یا حرکت اجسام داخل صحنه هم ثبت بشه.

ISO کل نور عکس رو بالا میبره. اما تولید نویز دیجیتالی یا Grain میکنه که روی کیفیت کلی عکس تاثیر میذاره.

ترکیب این سه عامل باهم، یک نوردهی رو میسازه. به مثال زیر دقت کنین:

دیافراگم f/2.8 منجر به ایجاد عمق میدان بسیار باریکی میشه و خروجیمون نرم و سافت هست. سرعت شاتر 1/100 ثانیه اجازه میده عکس رو بدون لرزش ثبت کنیم. و ISO 100 که نویز بسیار بسیار کمی رو ایجاد می‌کنه.

یک عکس؛ چند نوردهی!

برای یک صحنه، میتونیم ترکیب‌های مختلف نوردهی رو داشته باشیم. اگر خاطرتون باشه، مفهوم مثلث نوردهی رو تو این مقاله یاد گرفتیم. بر اساس این مفهوم، میتونیم دیافراگم، سرعت شاتر و ISO رو تغییر بدیم بدون اینکه توی نتیجه نهایی تفاوتی ایجاد بشه. یعنی اگر مثلا 2 استاپ سرعت شاتر سریع میشه، به جاش 2 استاپ دیافراگم رو باز کنیم یا 2 استاپ ISO رو بالا ببریم. در همین مثال بالا، به جای این تنظیمات میشه از f/4، سرعت 1/200 ثانیه و ISO 400 استفاده کرد. این یعنی کمی عمق میدان بیشتری داریم. میتونیم حرکت‌ها رو بیشتر فریز کنیم. اما در عوض کمی نویز بیشتری خواهیم داشت. به همین ترتیب میشه تعداد بیشتری از این ترکیب‌ها رو ساخت. هر ترکیب برای یک موقعیت مناسبه. مثلا عمق میدان زیاد برای عکس‌های منظره. سرعت شاتر بالا برای عکاسی ورزشی یا حیات وحش. و ISO بالا برای عکاسی در شرایط نوری کم یا جبران سرعت شاتر.

برای اینکه مفهوم استاپ در عکاسی رو بهتر متوجه بشین، این ویدیو رو ببینین. ویدیو از یوتیوبه و باید فیلترشکنتون روشن باشه.

رسیدن به نوردهی صحیح با استفاده از مُدهای عکاسی

تمام دوربین‌های مدرن یک یا دو نورسنج داخلی دارن. این نورسنج‌ها مثل عکس بالا نمایش داده میشن. مُدهای دوربین از این نورسنج استفاده میکنن تا یک نوردهی صحیح رو بسازن. وقتی عقربه وسط باشه، یعنی نوردهی صحیح و متعادلی رو داریم.

مدهای تقدم

حالت تقدم دیافراگم عقربه نوردهی رو وسط نگه میداره (مگر اینکه دستی تغییرش بدید). زمانی که شما عدد دیافراگم رو عوض میکنین تا نور بیشتری وارد لنز بشه، سرعت شاتر به تناسب تغییر میکنه تا نور کمتری رو وارد سنسور کنه و عقربه نوردهی کماکان وسط باقی بمونه. حالت تقدم سرعت شاتر هم همین کار رو انجام میده. با این تفاوت که با تغییر سرعت شاتر توسط ما، دوربین اتوماتیک دیافراگم رو تغییر میده تا نوردهی عکس تغییری نکنه.

”فوت کوزه گری: اگر توی هرکدوم از این مدهای تقدم، دیدین که مقدار انتخاب شده توسط دوربین داره چشمک میزنه، یعنی یک محدودیتی وجود داره. مثال زیر رو بخونین.

مثلا فرض کنید روی مد تقدم شاتر هستیم و سرعت شاتر رو 1/1000 ثانیه انتخاب کردیم. میبینیم که دوربین دیافراگم f/2.8 رو برامون انتخاب کرده و عدد 2.8 داره چشمک میزنه. این یعنی هنوز هم نور کمه؛ ولی چون دیافراگم لنز شما نمیتونه بیشتر از 2.8 باز بشه، دوربین به شما اخطار میده که از طریق دیگه‌ای این مشکل رو حل کنید.

یا مثلا اگر روی تقدم دیافراگم باشید و f/2 رو انتخاب کرده باشید، ممکنه دوربین روی سرعت 1/8000 ثانیه چشمک بزنه. مجددا این هم به این معناست که نورسنجی صحیح نیست و سرعت نمیتونه بیشتر از اون بالا بره. پس یا باید دیافراگم رو ببندید یا ISO رو کم کنید.

”نکته حرفه‌ای: تمام این چیزهایی که اینجا گفته میشه، تا به عمل تبدیلش نکنید هیچ فایده‌ای نداره. برای آموزش نوردهی در عکاسی فقط و فقط باید تمرین کنید.

مد دستی (منوآل):

تو مد منوآل همه چیز دست خود شماست. یعنی باید با تغییر دیافراگم و سرعت شاتر، کاری کنید تا عقربه نوردهی روی صفر قرار بگیره. این حالت برای عکاسان باتجربه‌تر مناسبه که میخوان کنترل بیشتری روی تنظیمات داشته باشن. و دقیقا میدونن که برای هر موقعیتی، چه تنظیماتی باید استفاده کنن. توی این مد، عقربه نورسنج مدام در حال حرکته و باید همیشه حواستون بهش باشه تا نوردهی صحیح داشته باشید.

شرایط متفاوت نوردهی در عکاسی:

نوردهی در نور روز

عکس زیر شرایط نوری بسیار خوبی داشته. این نور خوب به شما کمک میکنه دوربین رو خیلی سریع تنظیم کنین. این عکس با سرعت شاتر 1/250 ثانیه، دیافراگم f/14 و ISO 100 گرفته شده.

نوردهی در شب

برای عکاسی در شب بهتره که سه پایه داشته باشین. سه پایه به شما اجازه میده نوردهی طولانی‌تری داشته باشین؛ بدون اینکه عکس تار بشه. عکس زیر با 30 ثانیه نوردهی گرفته شده. با دیافراگم باز f/4.5 و ISO 400.

نوردهی در فضای بسته (منزل)

من معمولا توی این فضاها از فلاش اسپیدلایت استفاده میکنم. و با استفاده از سقف یا دیوار، بازتاب نور فلاش رو روی صحنه میندازم تا جلوه طبیعی‌تری داشته باشه. عکس زیر با سرعت شاتر 1/50 ثانیه، f/7.1 و ISO400 با بازتاب نور فلاش از سقف گرفته شده.

نوردهی در ایونت یا رویداد

بسته به شرایط نوری ایونت‌ها و اجازه نداشتن برای استفاده از فلاش، باید از دیافراگم باز و ISO بالا استفاده کنین. عکس زیر با سرعت 1/160 ثانیه، f/2.8 و ISO1600 گرفته شده.

نتیجه گیری

همونطور که تو جلسه اول دوره آموزش عکاسی دیجیتال گفتم، نور یه چیز کاملا تجربیه. چون نورهای مختلف، مشخصات متفاوتی دارن. تا تجربه‌ش نکنی نمیتونی بفهمی رفتارش چیه. توی این مقاله با نوردهی آشنا شدی. اگر سوالی داری حتما ازم بپرس و حتما بقیه مقالات رو دنبال کن تا دید بهتری از مفهوم نور در عکاسی پیدا کنی.